Nouns (ၼၢဝ်ႊၼ်) ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈ ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း ပုၼ်ႈတႃႇပိုၼ်ႉထၢၼ်

ၶႅပ်းႁၢင်ႈ

Nouns = (ၼၢဝ်ႊသ်) ဢမ်ႇၼၼ် ၼၢမ်း/ၸိုဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႅၼ်းတၢင်ဝႆႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈယူႇ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်မဵဝ်းမီးသၢႆၸႂ် ဢမ်ႇမီးသၢႆၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်း ၊ သတ်း ၊ ၶူဝ်းၶွင် ၊ ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ ၼၢမ်း/ၸိုဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

Noun + person + animal + place + thing - ၼၢမ်း/ၸိုဝ်ႈ + ၵူၼ်း + သတ်း + ဢွင်ႈတီႈ + ၶူဝ်းၶွင်

human \t\ ႁိဝ်ႊမႅၼ်း \t\ ၵူၼ်း
doctor \t\ ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႇရ် \t\ မေႃယႃလူင်
teacher \t\ ထီႊသျိူဝ်ႇ \t\ ၶူးသွၼ်
monkey \t\ မင်းၵျီႇ \t\ လိင်း
bird \t\ ပိူတ်ႉတ် \t\ ၼူၵ်ႉ
fish \t\ ၾိတ်ႉသ် \t\ ပႃ
school \t\ သၶျူးလ် \t\ ႁူင်းႁဵၼ်း
market \t\ မႃႊရ်ၵႅတ်ႉထ် \t\ ၵၢတ်ႇ
shop \t\ သျွပ်ႉၽ် \t\ သႅင်ႇၶၢႆ
table \t\ ထႄးပိူဝ်ႇလ် \t\ ၽိူၼ်/ၶူင်ႇ
book \t\ ပုၵ်ႉၶ် \t\ ပပ်ႉ
pen \t\ ၽႅၼ်း \t\ ၵမ်ၸိုမ်း

 

Common nouns and Proper nouns - ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈယူဝ်းယူဝ်း လႄႈ ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈတၢင်မၢင်မဵဝ်း Common noun (ၶွမ်ႊမွၼ်ႊၼၢဝ်ႊ) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ယူဝ်းယူဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းၵႆႉၸႂ်ႉယူႇတႃႇသေႇ မိူၼ်ၼင်ႇ computer, telephone, temple ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် common noun ၼႆၶႃႈ။

 

Proper noun (ၽရွပ်ႉၽိူဝ်ႇရ်ၼၢဝ်ႊ) ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်း ၸိုဝ်ႈမိူင်း သေၸိုဝ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးႁင်းၵူၺ်းဢၼ်ဢမ်ႇတိုၼ်းမီးမႃးလူၺ်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ

  မိူၼ်ၼင်ႇ

  

  • Shan State, ၸိုင်ႈတႆး
  •   
  • Haipa Waterfall, ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇႁၢႆးပႃ
  •   
  • Keng Tung, ၵဵင်းတုင်

တႃႇတွင်းဝႆႉၼၼ်ႉပေႃးပဵၼ် Proper noun ၼႆႉတေတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈလူင်ဢွၼ်တၢင်းတႃႇသေႇၼႆယဝ်ႉ ။ Countable nouns and uncountable nouns - ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈဢၢၼ်ႇလႆႈ လႄႈ ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ

Countable noun (ၶၢဝ်ႉထ်ဢႄးပိူဝ်ႇလ်ၼၢဝ်ႊ) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းမဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၼပ်ႉဢၢၼ်ႇဢၢၼ်ႇလႆႈ 1 2 3 ဢၼ်မဵဝ်းမၼ်းလီလီၼၼ်ႉ

 မိူၼ်ၼင်ႇ

   1 apple, မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼိုင်ႈလုၵ်ႈ
  2 banana, ၵူၺ်ႈၼိုင်ႈလုၵ်ႈ
   3 papaya, မၢၵ်ႇသင်းၽေႃးၼိုင်ႈလုၵ်ႈ
   4 mango မၢၵ်ႇမူင်ႈၼိုင်ႈလုၵ်ႈ

Uncountable noun (ဢၼ်ႇၶၢဝ်ႉထ်ဢႄးပိူဝ်ႇလ်ၼၢဝ်ႊ)

ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်မဵဝ်းၼပ်ႉဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းမီးၼမ်လိူဝ် တႃႇတေၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇမီးသေမဵဝ်းမဵဝ်းမႃးတႅၵ်ႈ မႃးၼိူင်းၸင်ႇတေၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈၼႆၶႃႈ ။

  မိူၼ်ၼင်ႇ

   - water, ၼမ်ႉ
   - oil, ၼမ်ႉမၼ်း
   - rice, ၶဝ်ႈ
   - money, ငိုၼ်း
   - milk, ၼမ်ႉၼူမ်း

Singular nouns and Plural nouns - ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈဢၢၼ်ႇဢေႇ လႄႈ ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈဢၼ်ၼမ်

Singular noun (သိင်းၵူႊလႃႊရ်ၼၢဝ်ႊ) ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈဢၼ်ဢေႇ ပွင်ႇဝႃႈပေႃးႁဝ်းမီးမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼိုင်ႈလုၵ်ႈ ပဵၼ် singular - ဢၼ်ဢေႇ

ပေႃးႁဝ်းမီးမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇသွင်လုၵ်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ပဵၼ် Plural - ဢၼ်ၼမ် ၼႆၶႃႈ ။

တႃႇတွင်းလႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ပေႃးမီးၼမ်လိူဝ်ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆ ပဵၼ် plural မူတ်းယဝ်ႉၼႆၶႃႈ ။

မိူၼ်ၼင်ႇပေႃးပဵၼ် Singular

a book, ပပ်ႉၼိုင်ႈပပ်ႉ
a pen, ၵမ်ၸိုမ်းၼိုင်ႈဢၼ်
a boy, လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၼိုင်ႈၵေႃႉ
a girl, လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၼိုင်ႈၵေႃႉ

 

Plural noun (ၽလူႊရေႃႊလ်ၼၢဝ်ႊ) ၼၢမ်းၸိုဝ်ႈဢၼ်ၼမ် ပေႃးႁဝ်းတေလၢတ်ႈဝႃႈမၼ်းမီးၼမ်လိူဝ်သေၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸိုင် ႁဝ်းတေလႆႈၸႂ်ႉၼႂ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ပဵၼ် Plural noun ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈသင်ၸိူဝ်းဝႃႈမၼ်းပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ဢေႇသေ ႁဝ်းသမ်ႉတေလၢတ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်ၼႆၸိုင် ႁဝ်းတေလႆႈထႅင်ႈပၼ် တူဝ် s ဢမ်ႇၼၼ် es တီႈတူဝ်လိုၼ်းလင်ၼၼ်ႉၼႆၶႃႈ ။

 

ပေႃးပဵၼ် Plural

two books, ပပ်ႉသွင်ပပ်ႉ
three pens, ၵမ်ၸိုမ်းသၢမ်ဢၼ်
two boys, လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ
five girls, လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းႁႃႈၵေႃႉ ။

 

ၸိူဝ်းဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃးတၢင်းသဵင်ႈၼႆႉ မၢင်တီႈၵေႃႈၶေႃႈသပ်းလႅင်းလႄႈၶေႃႈမုၼ်းတေဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈလႄႈသင်ဝႃႈ ပႆႇပေႃးပွင်ႇၸႂ်လီလွင်ႈ Nouns ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၵေႃႈၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈယူႇၶႃႈ ။